Landschap en geologie

Noorwegen lijkt als land massief en onveranderlijk, maar de geschiedenis verraadt dat het anders is geweest. In werkelijkheid is het land het resultaat van een catastrofale aardbeving en vulkanische werking.Wat u nu van Noorwegen ziet, is te danken aan een krachtenspel dat zich zo´n 3500 miljoen jaar geleden afspeelde. De Noorse bergen zijn zeer oud in vergelijking tot gebergten zuidelijker in Europa.

Voor het ontstaan van de fjorden moet u zo´n 60 miljoen jaar terug in de tijd, toen Groenland en Noorwegen nog aan elkaar vast zaten. Door onbekende oorzaken begon het land te stijgen en brak in tweeën; daartussen vormde zich de Atlantische Oceaan. De Noorse landmassa steeg het meest in het westen. Rivieren die naar het westen stroomden, kregen een steilere val dan die welke oostwaarts liepen. Daardoor kregen zij ook een betere mogelijkheid om zich in de landmassa te graven dan de oostelijke rivieren. Zo ontstonden diepe dalen, die later, geholpen door de ijstijden, nog dieper uitgeslepen werden. Gletsjers met puin schuurden over de bodem van de al gevormde dalen. Dit puin werd later onder hoge druk meegevoerd door het smeltende ijswater. Scandinavië raakte pas 10.000 jaar geleden weer ijsvrij. De Jostedalsbre in het hooggebergte Jotunheimen ten oosten van de fjorden is het laatste restant van de jongste glaciale periode in Scandinavië.

Geirangerfjord

De bergen die u nu in Noorwegen ziet, zijn gevormd gedurende honderden miljoenen jaren. Zij zijn het resultaat van langzame bewegingen vanonder uit de aarde en smeltmassa´s uit de diepte. De enorme zand- en steenmassa´s die vervoerd werden naar de dalen en de kust, wijzen erop dat de bergen van nu slechts de resten zijn van veel hogere bergmassieven. Door de klimatologische omstandigheden liggen deze resterende bergen nog zo hoog dat meer dan 47% van het Noorse land boven de boomgrens reikt. Hoe noordelijker u gaat, des te lager ligt de boomgrens, in Troms en Finnmark zelfs op zeeniveau. De Noorse kust heeft een enorme lengte: gemeten rond alle eilanden, fjorden en landtongen maar liefst 53.000 km. Zonder deze obstakels bedraagt de kustlengte nog zo´n 2650 km. Ook die kust is het resultaat van een samenspel van natuurkrachten die honderden miljoenen jaren werkzaam geweest zijn. Water en ijs hebben hun stempel gedrukt op de vorming. Fjorden zijn de voortzetting van wat in de dalen begon als erosie. Vliegend over het land of varend langs de kust kunt u grote verschillen waarnemen, variërend van onbegroeide rotsen in het noorden via begroeide berghellingen tot steile rotsen in enkele fjorden. Een enkel zandstrand ertussen is een meevaller voor de toerist die daar naar zoekt.

(Bron: ANWB)